AI İçerik Üretimi
2026 Yapay Zekâ Reklam Kuralları
Türkiye’de 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren yapay zekâ reklam değişikliklerini, insan benzeri dijital karakter açıklamasını ve gerçek kişi dijital kopyası yasağını özetliyoruz.
Yeni değişiklik 1 Ağustos 2026’dan beri yürürlükte
Kısa cevap: Ticaret Bakanlığının 1 Temmuz 2026 tarihli duyurusuna göre Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği değişiklikleri 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi. Yapay zekâ teknolojileriyle oluşturulan ve insanlardan ayırt edilemeyecek nitelikteki dijital karakterlerin kullanıldığı reklamlarda bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde belirtilmesi gerekiyor. Ayrıca gerçek kişilerin yapay zekâyla oluşturulan dijital kopyalarının, o kişinin bir mal veya hizmeti deneyimlediği ya da tavsiye ettiği izlenimini verecek şekilde kullanılması yasaklandı. Bu yazı Bakanlık açıklamasındaki iki AI düzenlemesini pratik üretim açısından özetleyen genel bilgilendirmedir; belirli bir kampanya için hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İnsanlardan ayırt edilemeyen dijital karakter açıklanmalı
Bakanlık duyurusu, değişikliğin 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandığını, uygulamanın 1 Ağustos 2026’da başladığını belirtiyor. Bu tarihten sonraki yeni ve devam eden kampanyalar güncel metin ile uygulama kararları açısından değerlendirilmelidir. Duyuru yalnızca yapay zekâyı değil, hedefli reklamlar, çocuklara yönelik profilleme, ekonomik çıkar açıklamaları ve başka tüketici koruma alanlarını da kapsıyor. Bu nedenle bir kampanya AI içermese bile değişikliğin diğer hükümleriyle ilişkili olabilir. Ekiplerin yalnızca özet yazılara dayanmak yerine resmî metni, Bakanlık açıklamalarını ve somut kampanya bağlamını birlikte incelemesi gerekir. Yayın tarihi, mecra ve kullanım biçimi hukuki değerlendirmede önem taşıyabilir.
Gerçek kişinin dijital kopyasıyla deneyim izlenimi yasak
İlk AI başlığı, yapay zekâ teknolojileri kullanılarak oluşturulan ve insanlardan ayırt edilemeyecek nitelikteki dijital karakterlerle ilgilidir. Bakanlık özetine göre reklamda böyle bir karakter varsa, yapay zekâyla oluşturulduğu açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmelidir. Pratikte açıklamanın okunamayacak boyutta, çok kısa süre görünen veya arka planla kaynaşan bir dipnota dönüşmemesi gerekir. Dikey video, sessiz izleme, farklı ekranlar ve platform kırpmaları test edilmelidir. Yalnızca dosya adında veya görünmeyen metadata içinde bilgi bırakmak, izleyiciye yönelik görünür açıklama işlevini tek başına karşılamayabilir. Bununla birlikte ifadenin tam yerleşimi ve metni için kampanya bağlamı ile güncel resmî uygulama esasları incelenmeli; ekip kendi tahminini evrensel şablon gibi kullanmamalıdır.
Doğruluk ve ispat sorumluluğu AI ile ortadan kalkmaz
İkinci AI başlığı, gerçek bir kişinin dijital kopyasının reklamda nasıl kullanıldığına odaklanıyor. Bakanlığın açıklamasına göre yapay zekâyla oluşturulan gerçek kişi dijital kopyası, o kişinin bir mal veya hizmete ilişkin deneyim ve tecrübelerini aktardığı ya da ürünü tavsiye ettiği izlenimi verecek şekilde kullanılamaz. Bu risk yalnızca konuşan yüz videosunda değildir; sentetik ses, dudak eşleme, sahte tanıklık kurgusu, avatar veya bir kişinin kimliğini çağrıştıran birleşik kullanım da bütün bağlamıyla değerlendirilmelidir. Kişiden izin alınmış olması, düzenlemenin reklamda yasakladığı belirli izlenimi otomatik olarak serbest hâle getirmeyebilir. Gerçek kişi yerine tamamen kurgusal karakter seçmek de ilk açıklama kuralı açısından ayrıca incelenmelidir. Senaryo, görsel ve ses birlikte onaylanmalı; tek bir kareye bakarak karar verilmemelidir.
Her AI kullanımına aynı etiketi otomatik uygulamayın
AI ile üretilen reklamlar, doğruluk ve ispat yükümlülüklerinden bağımsız değildir. Ticaret Bakanlığının 2023 tarihli Reklam Kurulu duyurusu, yapay zekâ tarafından oluşturulan ve kanıta dayanmayan üstünlük algısı taşıyan tanıtımların incelemeye konu edildiğini gösteriyor. Ürün özelliği, fiyat, performans, kullanıcı deneyimi, karşılaştırma veya çevresel iddia gerçeğe ve gerektiğinde sunulabilir dayanağa uygun olmalıdır. Görselde satıştaki üründe bulunmayan parça üretmek veya dijital karaktere gerçek müşteri deneyimi söyletmek, “bunu AI yaptı” açıklaması eklendi diye güvenli hâle gelmez. Açıklama, yanıltıcı içeriği düzeltmez. Üretim akışında ürün ekibi, yaratıcı ekip ve gerekli olduğunda uyum veya hukuk sorumlusu ayrı kontroller yapmalıdır. Prompt ve model çıktısı karar veren özne değil; reklamverenin kontrol etmesi gereken üretim aracıdır.
Platform politikalarını mevzuattan ayrı kontrol edin
Bakanlık duyurusundaki özel açıklama yükümlülüğünü “reklamda kullanılan her üretken AI öğesine aynı etiketi koymak zorunludur” şeklinde genişletmek doğru olmaz. Özet metin, insanlardan ayırt edilemeyen nitelikteki dijital karakterleri açıkça adlandırıyor. Yalnızca arka plan rötuşu, soyut illüstrasyon, ürün konsepti veya metin taslağı gibi farklı kullanımların hangi hükümlere tabi olduğu somut bağlama göre değerlendirilmelidir. Öte yandan özel etiket kapsamı dışında kalmak, içeriği otomatik olarak risksiz yapmaz; tüketiciyi yanıltmama, gerçek ürün gösterimi, kişilik ve fikrî haklar, kişisel veri, sektör kuralları ve mecra politikaları sürebilir. Şüpheli sınır durumlarını dar veya geniş yorumlayarak kendiliğinden çözmek yerine kullanılan AI öğelerini envanterleyin ve güncel resmî metin üzerinden yetkin görüş alın.
Kampanya akışına kayıt ve insan onayı ekleyin
Reklam platformlarının teknik politikaları Türkiye’deki mevzuatın yerine geçmez; iki katman birlikte kontrol edilir. Örneğin Google Merchant Center, üretken yapay zekâyla hazırlanan ürün görsellerinde belirli kaynak metadata bilgisinin korunmasını ister. Bu platform şartı, Bakanlık duyurusundaki tüketiciye görünür dijital karakter açıklamasıyla aynı değildir. Teknik dosya ve metadata adımları ilgili AI ürün görseli kontrol listesinde ayrıntılıdır. Kampanya briefinde ülke, mecra, format ve yayın tarihi yazılmalı; her biri için güncel politika bağlantısı ve sorumlu belirlenmelidir. Eski ekran görüntüsü yerine yayın günü geçerli resmî yardım sayfası doğrulanmalıdır.
Belirsiz ve yüksek riskli kullanımlarda uzman görüşü alın
Pratik akış şu kayıtları içerebilir: kullanılan AI aracı ve özellik, kaynak materyaller, gerçek kişi veya marka varlığı, üretilen dijital karakterin niteliği, senaryo ve iddialar, görünür açıklama kararı, mecra gereksinimleri, sürüm ve onaylayan kişiler. Açıklama gerekiyorsa tasarımın sonuna eklenmek yerine metin ve kurgu aşamasında planlanmalıdır. İnsan benzerliği, sentetik ses, ürün doğruluğu ve deneyim ya da tavsiye izlenimi ayrı kontrol maddeleri olmalıdır. Yüksek riskli sektörler, sağlık ve finans iddiaları, çocuklara ulaşabilecek hedeflemeler veya gerçek kişi dijital kopyaları için uzman değerlendirmesi erken alınmalıdır. Mevzuatın tam kapsamı, istisnalar ve uygulanacak ifade somut olayda değişebilir. Genel kontrol listesi faydalıdır, fakat hukuk danışmanı ve resmî makamların güncel metinlerinin yerini tutmaz.
SSS
Bu konuyla ilgili sık sorulanlar
Kaynaklar ve ileri okuma
Örnek işler
İlgili proje örnekleri
İlgili rehberler
Bu konuyu tamamlayan yazılar
AI Ürün Görseli Yayın Öncesi Kontrol Listesi
Yapay zekâ ile üretilen ürün görsellerini ürün doğruluğu, iddia, ölçek, haklar, kaynak kaydı, kanal kuralları ve insan onayı açısından kontrol etmeyi anlatıyoruz.
Video ProdüksiyonReklam Filminde Müzik, Oyuncu ve Görüntü Kullanım Hakları
Reklam filmi yayına çıkmadan önce müzik, oyuncu, mekân, arşiv görüntüsü ve teslim kullanım kapsamının nasıl doğrulanacağını anlatan rehber.
AI İçerik ÜretimiAI Storyboard Çekim Planına Nasıl Aktarılır?
Yapay zekâ ile hazırlanan storyboardu senaryo, plan kodu, çekim listesi, teknik gereksinim, devamlılık ve insan onayıyla uygulanabilir çekim planına dönüştürmeyi anlatıyoruz.
İlgili Hizmet